Metropol Soğutma ·
Pasta dolabı gün boyu açılıp kapanan ve ürünle doğrudan temas eden bir ekipmandır. Düzenli bakım hem ürünün görüntüsünü ve güvenliğini korur hem de dolabın daha az enerjiyle, daha uzun süre çalışmasını sağlar. Aşağıda işletmenin kendi yapabileceği günlük, haftalık ve aylık işleri, temizlikte kaçınılması gerekenleri ve servis gerektiren belirtileri topladık.
Bakım neden düzenli yapılmalı?
Gıda Hijyeni Yönetmeliği, gıdayla temas eden yüzeylerin sağlam, kolay temizlenebilir ve gerektiğinde dezenfekte edilebilir olmasını, ekipmanın da kendisi ve çevresi temizlenebilecek şekilde yerleştirilmesini ister. Tarım Bakanlığı ile TESK'in fırın ve pastaneler için hazırladığı hijyen kılavuzu ayrıca soğutucu batarya ve körüklerin küf sporları için ortam oluşturabileceğini, bu yüzden dikkatle temizlenmeleri gerektiğini hatırlatır.
Bakımın enerji tarafı da var. Kondenser, dolabın içinden çektiği ısıyı dışarı attığı ızgaralı parçadır. Toz ve kirle kaplandığında ısı atamaz ve kompresör daha uzun çalışır. İngiltere'nin enerji verimliliği kuruluşu Carbon Trust'a göre tıkalı bir kondenseri temizlemek tek başına en az yüzde 5 enerji tasarrufu sağlar; bakımsızlık ise tüketimi yüzde 10'a kadar artırabilir.
Her gün yapılacaklar
- Sıcaklığa bakın. Göstergedeki değer kabin havasının sıcaklığıdır; arada bir ürünün kendisini gıda termometresiyle ölçün. Yönetmelik sıcaklığın izlenmesini ve gerektiğinde kayıt altına alınmasını ister.
- Camı ve tezgâh yüzeyini silin. Ambalajsız ürünlerin sergilendiği bölümlerde iç yüzeyleri de her gün temizleyin; ABD Çevre Koruma Ajansı'nın (EPA) teşhir dolabı bakım rehberi ambalajsız ürün sergilenen dolaplar için günlük temizlik önerir.
- Dökülen krema, şurup ve kırıntıyı beklemeden alın. Kuruyan artık hem zor çıkar hem de koku yapar.
- Hava çıkışlarının ve ızgaraların önünü ürünle kapatmayın. Soğuk hava dolaşamazsa kabinin bir bölümü ısınır.
Her hafta yapılacaklar
- Rafları çıkarıp yıkayın ve kabinin içini baştan sona temizleyin. FES Magazine'in teşhir dolabı bakım rehberi kabinin haftalık olarak kapsamlı temizlenmesini önerir.
- Kapı ve sürgü contalarını ılık sabunlu suyla silin. Contada biriken şeker ve kırıntı kapının tam kapanmasını engeller.
Her ay yapılacaklar
- Kondenseri temizleyin. Motoru gövdesinde olan (dahili) dolaplarda kondenser genellikle dolabın altında ya da arkasında, bir ızgaranın içindedir. EPA ve FES Magazine dahili kabinlerde kondenserin ayda bir temizlenmesini önerir; ENERGY STAR'ın alt sınırı yılda iki kezdir. Havada un tozu olan fırın ve pastanelerde aylık aralığa yakın kalmak mantıklıdır. Temizliği elektrik kesikken, yumuşak fırça ya da elektrik süpürgesiyle yapın ve ince kanatçıkları bükmemeye dikkat edin.
- Contaları test edin. ENERGY STAR'ın pratik yöntemi şöyle: kapı kapalıyken contanın arasına bir kâğıt para sıkıştırın; kolayca kayıp çıkıyorsa conta değişmelidir. Yırtılmış ya da sertleşmiş contaları da değiştirin.
- Kondenserin çevresinde kâğıt, karton ya da hava akışını engelleyen bir şey olmadığından emin olun. EPA aynı kontrolde metal yüzeylerde aşırı korozyon olup olmadığına bakılmasını da önerir; ilerleyen korozyon kaçağa ve soğutma gücünün düşmesine yol açabilir.
Temizlikte dikkat edilecekler
- Başlamadan önce dolabın elektriğini kesin.
- Çoğu yüzey için ılık su ve yumuşak deterjan yeterlidir. EPA suyun 49 °C'yi geçmemesini ve metali aşındıran temizlik maddelerinin kullanılmamasını önerir.
- Soğuk cama sıcak su dökmeyin ve ev tipi cam temizleyicileri kullanmayın; EPA'ya göre bunlar buğu önleyici kaplamalara zarar verebilir.
- Paslanmaz çelikte tel yün kullanmayın: çoğu tel yün karbon çeliğidir ve yüzeyde kalan parçacıklar paslanır. Çamaşır suyu gibi klorlu ürünlerden kaçının ve yüzeyi zımpara izi yönünde silin. Avustralya Paslanmaz Çelik Geliştirme Derneği (ASSDA) bu üç noktayı özellikle vurgular.
- Kabinin içine bol su dökmeyin. Dahili motorlu dolapların çoğu gidere bağlı değildir ve suyu kapasitesi sınırlı bir buharlaştırma kabında toplar; fazla su taşabilir.
Servis gerektiren belirtiler
Bazı belirtiler temizlikle düzelmez. Aşağıdakilerden birini görürseniz dolabı kurcalamak yerine servis çağırın:
| Belirti | Olası neden |
|---|---|
| Dolap ayarlanan sıcaklığa inmiyor | Kirli kondenser, fan ya da kontrol arızası, soğutucu gaz eksikliği |
| Dolabın altından ya da önünden su geliyor | Tıkalı gider hattı ya da taşan buharlaştırma kabı |
| Kompresörden ya da fanlardan yeni bir ses geliyor | Gevşemiş parça ya da yıpranmış fan motoru |
| Kabinde sürekli buzlanma | Defrost, fan ya da conta sorunu |
| Camda geçmeyen buğu | Cam ısıtıcısı, conta ya da ortam nemi |
FES Magazine fan motorlarının ve kompresörün gevşek parça ve ses açısından üç ayda bir kontrol edilmesini önerir. ENERGY STAR büyük soğutma sistemleri için yılda en az bir profesyonel bakım tavsiye eder; EPA da elektrik bağlantılarının yıllık kontrolünü bakım listesine koyar.
Kendi ürettiğimiz reyonların yanında, marka ve firma gözetmeksizin pasta dolapları ve endüstriyel soğutucular için teknik servis ve periyodik bakım veriyoruz. Servis verdiğimiz ürünlerin listesini de aynı sayfada bulabilirsiniz.
Kısa bakım takvimi
| Sıklık | Yapılacak |
|---|---|
| Her gün | Sıcaklık kontrolü; cam ve tezgâh; ambalajsız ürün bölümlerinin içi |
| Her hafta | Raflar ve kabin içi; contaların silinmesi |
| Her ay | Kondenser temizliği; conta testi; kondenser çevresi ve korozyon kontrolü |
| Üç ayda bir | Fan ve kompresörde ses ve gevşek parça kontrolü |
| Yılda bir | Profesyonel servis bakımı ve elektrik bağlantılarının kontrolü |
Yeni bir dolap alacaksanız bakım kolaylığını da seçim ölçütü yapın: çıkarılabilen raflar ve soğutma ünitesine kolay erişim günlük işi kısaltır. Bu konuyu pastane reyonu nasıl seçilir yazısında, ürünleri pasta reyonları ve sütlük reyonları sayfalarında anlattık.
Kaynaklar: Gıda Hijyeni Yönetmeliği, Resmî Gazete 17.12.2011/28145, md. 10, 11 ve 14 (resmigazete.gov.tr). Fırıncılık ve Pastane Mamülleri Üretimi İçin Hijyen Esasları ve İyi Uygulama Kılavuzu, Rehber No: 4, Tarım Bakanlığı ve TESK (tesk.org.tr). U.S. EPA GreenChill, Preventative Maintenance webinarı, 2012 (epa.gov). FES Magazine, Cleaning and Maintaining Refrigerated Display Cases (fesmag.com). ENERGY STAR, Checklists for commercial buildings (energystar.gov). Carbon Trust, Refrigeration Systems rehberi CTG046, aktaran Cooling Post (coolingpost.com). ASSDA, Cleaning your indoor stainless steel (assda.asn.au).
Sık Sorulan Sorular
Pasta dolabının kondenseri ne sıklıkla temizlenmeli?
Kaynaklar aylıktan yılda ikiye uzanan bir aralık veriyor. Motoru gövdesinde olan dolaplarda ayda bir temizlik yaygın öneridir; havada un tozu olan fırın ve pastanelerde bu aralığa yakın kalmak gerekir.
Pasta dolabının camı neyle temizlenir?
Ilık su, yumuşak deterjan ve yumuşak bezle. Ev tipi cam temizleyicileri buğu önleyici kaplamalara zarar verebilir; soğuk cama sıcak su dökülmemelidir.
Dolap contasının bozulduğu nasıl anlaşılır?
Kapı kapalıyken contanın arasına bir kâğıt para sıkıştırın. Kolayca kayıp çıkıyorsa conta tam kapatmıyordur ve değiştirilmelidir. Yırtılmış ya da sertleşmiş contalar da değiştirilir.
Pasta dolabına ne sıklıkla servis bakımı yapılmalı?
İşletmenin kendi temizliğine ek olarak yılda en az bir kez profesyonel bakım yaygın bir öneridir. Yoğun kullanılan ve unlu ortamdaki dolaplarda daha sık bakım gerekebilir.
